19 + 1 βιβλία που φέρνουν την άνοιξη

Tο “Ω γλυκύ μου έαρ”, είναι από τους πιο όμορφους βυζαντινούς ύμνους. Η άνοιξη έχει αυτή την γλυκύτητα και τι καλύτερη συγκυρία και ευκαιρία από την ανάγνωση βιβλίων και την επαφή με συναρπαστικά κείμενα που γεμίζουν ουσιαστικά τον χρόνο μας και την ζωή μας.

Μας κάνουν συντροφιά στο τέλος μιας κουραστικής μέρας, μπορούμε να τα πάρουμε μαζί στο ταξίδι μας, στην βόλτα μας στην πόλη ή οπουδήποτε βρισκόμαστε, στον περίπατό μας. Η άνοιξη προσφέρεται για ακόμα περισσότερο διάβασμα και ο καλός καιρός είναι αρωγός μας, το βιβλίο μόνιμος σύμμαχός μας. Εκεί το βιβλίο έρχεται ή μπορεί να έρθει ως η πρώτη σκέψη για να ξαποστάσουμε, να ξεχαστούμε, να γυρίσουμε πίσω στο χρόνο ή να συγκινηθούμε ενώ απολαμβάνουμε τις στιγμές μας.

Tο βιβλίο είναι εκεί για να μας διασκεδάσει. Τα βιβλία είναι η αφορμή να νιώσουμε πως δεν είμαστε μόνοι, πως έχουμε καλή παρέα και μπορούμε να ευφρανθούμε. Είναι όμως και ένας εξαιρετικός τρόπος να προσκαλέσουμε τους φίλους μας και να συζητήσουμε, το βιβλίο είναι μεταξύ άλλων κοινός τόπος διαλόγου, χαράς, ανταλλαγής απόψεων και ψυχαγωγίας.

Άμος Οζ, Ιούδας, Εκδόσεις Καστανιώτη

Mία πόλη, μια χώρα, δύο λαοί, δύο κοινότητες, δύο θρησκείες, ένας κόσμος μίσους και αγάπης, στο τέλος όμως η ζωή είναι μία και κοινή. Ο Άμος Οζ, με αυτό το πραγματικά σπουδαίο μυθιστόρημα κάνει αναφορά στην ιστορία μίας χώρας που έζησε και ζει στον ρυθμό και τον παλμό μίας αιώνιας δυστυχώς σύρραξης, ανάμεσα σε αλήθειες και ψέματα που διαιωνίζονται.

Πολ Λαφάργκ, Το δικαίωμα στην τεμπελιά, Εκδόσεις Μεταίχμιο

Ένα από τα πιο διαχρονικά και αμφιλεγόμενα κείμενα που προκάλεσε και προκαλεί με το κάλεσμα του συγγραφέα για αποχή από την εργασία ως μέσου αντίστασης. Γράφει: “Ω τεμπελιά, λυπήσου μας για την ατελείωτη δυστυχία μας! Ω τεμπελιά, μητέρα όλων των τεχνών και όλων των υψηλών αρετών, γίνε βάλσαμο για τις ανθρώπινες αγωνίες!”. Μανιφέστο της απαλλαγής από τα δεινά της εργασίας ή συγγραφικό ιδεαλιστικό θεώρημα από έναν ονειροπόλο;

Mahi Binebine, Τα αστέρια του Σίντι Μουμέν, Εκδόσεις Άγρα

Βραβευμένο επάξια το 2010 με το βραβείο του Καλύτερου αραβικού μυθιστορήματος, το βιβλίο αναφέρεται σε μία παρέα παιδιών που μην έχοντας ελπίδα, καταφεύγουν σε ακραία πράξη “ηρωισμού”. Από την πόλη του Σιντί Μουμέν θα ξεκινήσει η μικρή αυτή ομάδα για να επιτελέσει το “καθήκον” της και να νιώσει έτσι περήφανη η τοπική κοινωνία από την οποία προέρχεται.

Κωνσταντίνος Χατζηνικολάου, Ιάκωβος, Εκδόσεις Αντίποδες

Στον Ιάκωβο ανακαλύπτουμε ένα κείμενο μωπασωνικής προέλευσης με όλα τα στοιχεία εκείνα που οδηγούν σε αδυναμία να προσδιορίσουμε την ταυτότητα των δύο ανδρών που πρωταγωνιστούν. Ο Χατζηνικολάου καταφέρνει να προσδώσει από την αρχή ως το τέλος έναν αέρα και μία ατμόσφαιρα πλήρους αγωνίας για την τύχη των δύο ανδρών σε αυτήν την περιοχή της επικράτειας όπου όλα είναι ρευστά.

Canek Sanchez Guevara, 33 στροφές, Εκδόσεις Ίκαρος

“Γεννήθηκα στην Κούβα: την αγάπησα και τη μίσησα όπως μόνο κάτι πολύτιμο μπορείς να αγαπήσεις και να μισήσεις, κάτι που είναι βασικό κομμάτι του εαυτού σου”. Αυτά είναι τα λόγια του εγγονού του γνωστού σε όλους Τσε Γκεβάρα. Εκείνος σε αυτό το μικρό μυθιστόρημα, το οποίο είναι και το μόνο που εκδόθηκε, περιγράφει την Κούβα έτσι όπως την φαντάστηκαν οι πραγματικοί επαναστάτες και την κατάντησαν οι υποτιθέμενοι λυτρωτές της.

Charles Dickens, Νυχτερινοί περίπατοι, Εκδόσεις Παπαδόπουλος

Ο συγγραφέας των πιο διάσημων βιβλίων της εφηβείας μας συνεχίζει την παρατηρητική του δραστηριότητα και καταγράφει όλα όσα βλέπει κατά τους νυχτερινούς περιπάτους του στο Λονδίνο της εποχής προσπαθώντας να διασκεδάσει τις έντονες περιόδους αϋπνίας του. Ένα μυθιστόρημα που ιχνηλατεί τις ζωές μέθυσων και αγυρτών ενώ προσφέρει στοιχεία για την ζωή του μοναχικού και ευαίσθητου συγγραφέα του “Όλιβερ Τουίστ”.

Χάουντον Κλουντ, Εγώ είμαι ο Τζόναθαν Σκρίβενερ, Εκδόσεις Καλέντης

Μυθιστορηματικός καθρέφτης του μεσοπολέμου, το βιβλίο αυτό συγκλονίζει με τον ιδιότυπο τρόπο που ανιχνεύει μία ανασφάλεια και αποκαλύπτει σιγά σιγά την ρευστότητα ενός κατακερματισμένου κόσμου που συνεχώς μεταβάλλεται. Ένα μυστήριο και ένας γρίφος καλείται να λυθεί αλλά δεν πρόκειται για την επίλυση μόνο μιας αστυνομικής υπόθεσης. Πρόκειται περί μιας παρτίδας σκακιού με φιλοσοφικές και ψυχολογικές προεκτάσεις.

Pu Songling, Παράξενες ιστορίες από το κινέζικο σπουδαστήριο, Εκδόσεις Αιώρα

Στις ιστορίες του κορυφαίου Κινέζου μυθιστοριογράφου του 17ου αιώνα παίρνουν μέρος διαφόρων ειδών πλάσματα και πολιορκούν τις ζωές των ανθρώπων και τις επηρεάζουν. Η γραμμή ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο είναι λεπτή και η πραγματικότητα μοιάζει με χαλί όπου από κάτω κρύβονται οι φαντασίες και τα όνειρα. Ένα δείγμα γραφής του οικουμενικού κινέζικου πολιτισμού μέσα από μία έξυπνη, απέριττη και διασκεδαστική αφήγηση.

Franz Kafka, Στην σωφρονιστική αποικία, Εκδόσεις Κίχλη

Ένα θύμα του κόσμου που αλλάζει και μεταβάλλεται δραματικά είναι ο στρατιώτης που περιγράφει ο Κάφκα σε αυτό το αινιγματικό όσο και πολυσχιδές σύγγραμμα. Η τεχνολογία παρασέρνει τον άνθρωπο της εποχής του και τον καταδικάζει σε ομηρία και σε θάνατο από μία τερατόμορφη μηχανή που θρέφει το κακό. Το κακό όμως προέρχεται από την κοινωνία που μένει θεατής χωρίς να αντιδρά στις επερχόμενες αλλαγές.

Δημήτρης Καρακίτσος, Παλαιστές, Εκδόσεις Ποταμός

Με μεράκι και σεβασμό στους μαχητές μιας άλλης εποχής, τους παλαιστές της ίδιας της ζωής αν το αναλύσουμε βαθύτερα, ο Καρακίτσος αφηγείται την ζωή λαϊκών μορφών της ελληνικής πραγματικότητας. Μορφές χαρακτηριστικές που θέλησαν να πρωταγωνιστήσουν με την παρουσία τους και τους αγώνες τους στις αρένες των πόλεων. Παλαιστές ή διασκεδαστές με έντονα φυσικά χαρίσματα παίρνουν μέρος σε ένα ανοιχτό θέατρο προκλήσεων.

Κέιτ Σοπέν, Ιστορία μιας ώρας και άλλα διηγήματα, Εκδόσεις Ροές

Η Σοπέν είναι μία γυναίκα αμφιλεγόμενη, βασανισμένη και αρκετά μοναχική. Παρόλα όμως τα βάσανα και τις λύπες στέκεται στα πόδια της και βρίσκει καταφύγιο στην συγγραφή. Στο διήγημα “Η ιστορία μίας ώρας” διαφαίνεται ένας μελαγχολικός τόνος από μέρους της ηρωίδας, η οποία χάνει τον άντρα της αλλά τελικά χάνεται η ίδια. Ο Per Seyersted γράφει χαρακτηριστικά: “Η τέχνη της είναι κάτι ζωντανό, τόσο άκοπο και φυσικό όσο η αναπνοή”.

Santiago Gamboa, Νυχτερινές ικεσίες, Εκδόσεις Πόλις

Πόσο αβάσταχτη είναι η ζωή και πόσο η καθημερινότητα καταδικάζει σε λήθαργο και αποξένωση; Σε αυτό το ερώτημα προσπαθεί να απαντήσει ο νεαρός φοιτητής που βρίσκει φυγή στην λογοτεχνία και τον κινηματογράφο για να βρει νόημα η ζωή του ενώ είναι καταδικασμένος για εγκληματική δραστηριότητα. Η εξαφάνιση της αγαπημένης του αδερφής τον εξοντώνει ψυχολογικά, η επανασύνδεση τον λυτρώνει. Κριτική στο καθεστώς της χώρας του και ρομαντική ιστορία με έντονα πολιτικά μηνύματα.

Hans Herbert Grimm, Σλουμπ, Εκδόσεις Κέδρος

Ένα από τα πιο δημοφιλή αντιπολεμικά μυθιστορήματα γραμμένο το 1928, το βιβλίο αυτό αφηγείται την ζωή ενός στρατιώτη που βιώνει τον πόλεμο, τραυματίζεται, νοσηλεύεται αλλά δεν χάνει την αισιοδοξία του παρά τις αντιξοότητες και τις πληγές που ανοίγουν μέσα του. Ο Σλουμπ, ερωτικό θέλγητρο των γυναικών και πόθος τους, ακόμα και μετά την συντριβή της χώρας του διατηρεί μέσα του την πεποίθηση πως όλα θα πάνε καλά.

Ονορέ ντε Μπαλζάκ, Χωριάτες, Εκδόσεις Γκοβόστη

Ένα αντιπροσωπευτικό μυθιστόρημα του πατέρα του μυθιστορήματος Ονορέ ντε Μπαλζάκ. Απεικονίζεται εδώ, σαν ρεαλιστικός πίνακας, η ζωή των απλών ανθρώπων της υπαίθρου, οι οποίοι παραμένουν ξεχασμένοι από τον συγγραφικό πυρετό της εποχής. Μόχθος, αγώνας για επιβίωση και ταπεινότητα ενάντια στο προλεταριάτο. Ένα προκλητικό κάλεσμα εκ μέρους του για ξεσηκωμό ενάντια στην τάξη των πλουσίων.

Ρόμπερτ Μούζιλ, Περί βλακείας, Εκδόσεις Μίνωας

Ένα επίκαιρο βιβλίο γραμμένο πίσω στο 1942 από τον συγγραφέα του “Ανθρώπου δίχως ιδιότητες”, ο οποίος προφητικά και διορατικά προέβλεψε την δύναμη της ανοησίας. Την ανήγαγε σε θέμα κεντρικό και μέσα από το δοκίμιο αυτό, μας θυμίζει πόσο η κοινωνία έχει αλλάξει και εξυμνεί τον ανώνυμο και επώνυμο βλάκα και του δίνει εξουσία και φήμη ξεπερνώντας κατά πολύ τα 15 λεπτά διασημότητας του Άντυ Γουόρχολ.

Τζόζεφ Κόνραντ, Ο κρυφός συνταξιδιώτης, Εκδόσεις Ερατώ

Ο συγγραφέας των ταξιδιών και των περιπετειών στον Κρυφό συνταξιδιώτη ξεδιπλώνει για ακόμα μια φορά τις πολυποίκιλες εμπειρίες του και μας παρασύρει σε ένα μυστήριο άλυτο και ανεξιχνίαστο. Κανείς δεν είναι σίγουρος αν αυτό το πρόσωπο που πρωταγωνιστεί είναι ένα απλό ή πολύπλοκο αποκύημα της φαντασίας του, αν πρόκειται για το ίδιο το alter ego του συγγραφέα ή αν η όλη αφήγηση διέπεται από κάτι εντελώς διαφορετικό.

Ford Madox Ford, Ο καλός στρατιώτης, Εκδόσεις Gutenberg

Οι ανθρώπινες σχέσεις ποτέ δεν έπαψαν να είναι περίπλοκες και αβέβαιες. Αριστουργηματική αφήγηση μίας ιστορίας πάθους που δημιούργησε κλυδωνισμούς για το νοσηρό της πραγματικότητας που περιγράφει και την αστάθεια των συναισθημάτων των ηρώων του. Γραμμένο το 1915 εν μέσω πολέμου, ο συγγραφέας σκιαγραφεί εμμέσως πλην σαφώς έναν κόσμο που παραπαίει έτσι όπως και οι άνθρωποί του.

Miguel Bonnefoy, Το ταξίδι του Οκτάβιο, Εκδόσεις Utopia

Ένα πολύ εμπνευσμένο ανάγνωσμα που θυμίζει πολύ την παραμυθένια διάθεση και την δεινή μυθιστορηματική γραφή του Ίταλο Καλβίνο. Ο Οκτάβιο είναι ένα πρόσωπο που αντιπροσωπεύει την θέληση και το πείσμα για ζωή και γνώση ενάντια στην ασθενική του φύση. Μέσα από αλληγορικές εικόνες και αλλόκοτα συμβάντα ο ήρωας μοιάζει να ξαναγεννιέται εκπέμποντας ένα μήνυμα και μία φλόγα ελπίδας που φωτίζει παντού.

David Forster Wallace, Η σκούπα και το σύστημα, Εκδόσεις Κριτική

Ο συγγραφέας στο πρώτο του αυτό μυθιστόρημα έχει ήδη αρχίσει να δείχνει τα λογοτεχνικά του “δόντια” με μία επαναστατική και εκκεντρική γραφή πολλαπλής ερμηνείας. Μας χαρίζει ένα περίεργης φύσεως μυθιστόρημα με μεταφυσικές και φιλοσοφικές ανησυχίες που ενέχει στοιχεία κοινωνικά, πολιτικά. Η “Αμερικανική λήθη” που τον εδραίωσε έχει τις βάσεις της σε αυτό το πρώτο λογοτεχνικό του εγχείρημα.

Γιώργος Αριστηνός, Φλας στη νύχτα, Εκδόσεις Εστία

Το φοβικό σύνδρομο των ανθρώπινων σχέσεων παίρνει σάρκα και οστά μέσα από όλα αυτά που ο συγγραφέας καταθέτει μέσα από μια ιστορία που ακροβατεί ανάμεσα στην ύπαρξη και την ανυπαρξία. Η κατρακύλα και ο κατήφορος της επικοινωνίας μέσα σε έναν κόσμο που βάλλεται από παντού δεν έχει φρένο, το παράδειγμα απτό όταν ένας άντρας και μια γυναίκα αδυνατούν να συμβιώσουν σε μια κοινή σκληρή και ανόητη πραγματικότητα.